همه چیز درباره بانک سرمایه گذاری گلدمن ساکس | Goldman Sachs

همه چیز درباره بانک سرمایه گذاری گلدمن ساکس | Goldman Sachs

وقتی صحبت از بانکداری سرمایه‌گذاری در سطح جهانی به میان می‌آید، کمتر نامی به اندازه گلدمن ساکس Goldman Sachs برای فعالان بازار آشنا و معتبر است. این موسسه که بیش از یک قرن از عمرش می‌گذرد، نه تنها یک بانک، بلکه نمادی از قدرت مالی، نفوذ سیاسی و پیچیدگی‌های دنیای سرمایه است. در این مقاله قصد داریم بدون هیچ مقدمه‌چینی، از صفر تا صد این غول مالی آمریکایی را بررسی کنیم و ببینیم چرا تصمیمات یک موسسه می‌تواند روی سفره صدها میلیون نفر در سراسر جهان تاثیر بگذارد. با آکادمی نیما ایمانی همراه باشید.

موسسه گلد من ساکس Goldman Sachs با چه هدفی تاسیس شد؟

داستان تاسیس گلدمن ساکس به سال ۱۸۶۹ برمی‌گردد، زمانی که مارکوس گلدمن، یک مهاجر آلمانی الاصل، دفتر کوچکی را در منهتن نیویورک افتتاح کرد. هدف اولیه او بسیار ساده و در عین حال هوشمندانه بود: خرید و فروش اسناد تجاری (Commercial Papers) که در آن زمان نوعی از وام‌های کوتاه مدت برای بازرگانان محسوب می‌شد.

در آن سال‌ها، مشاغل کوچک و متوسط دسترسی مستقیمی به سرمایه نداشتند و گلدمن این شکاف را دید. او با خرید این اسناد از یک تاجر و فروش آن به سرمایه‌گذار دیگر، نقدینگی را در بازار ایجاد کرد. چند سال بعد، دامادش، ساموئل ساکس، به مجموعه پیوست و نام گلدمن ساکس برای همیشه ثبت شد. هدف بنیادین موسسه از ابتدا تا امروز، یعنی تسهیل جریان سرمایه میان کسانی که پول دارند و کسانی که به پول نیاز دارند، هرگز تغییر نکرده، فقط ابزارها و مقیاس آن غیرقابل باور شده است.

موسس و مدیر عامل فعلی گلد من ساکس چه کسانی هستند؟

همانطور که اشاره شد، موسسان اصلی این بانک مارکوس گلدمن و ساموئل ساکس بودند، اما امروز دیگر اثری از این خانواده‌ها در مدیریت اجرایی نیست. مدیرعامل فعلی گلدمن ساکس دیوید سولومون (David Solomon) است که از اکتبر ۲۰۱۸ این سمت را بر عهده دارد. نکته جالب درباره سولومون این است که او پیش از رسیدن به این جایگاه، در بخش بانکداری سرمایه‌گذاری این موسسه رشد کرد و شهرت زیادی در زمینه تامین مالی شرکت‌های بزرگ دارد.

اما چیزی که سولومون را کاملاً از مدیران قبلی متمایز می‌کند، سابقه عجیب او در دنیای موسیقی است. او با نام هنری “دی.‌جی. دی‌سول” به عنوان دی‌جی در برخی باشگاه‌های شبانه نیویورک اجرا داشته و این موضوع در ابتدا باعث تعجب بسیاری از سرمایه‌گذاران سنتی شد. با این حال، سولومون نشان داده که ترکیب خلاقیت هنری و مدیریت مالی شاید چیز بدی نباشد، زیرا او بانک را با موفقیت از دوران همه‌گیری کرونا عبور داده و تاکید زیادی روی ساده‌سازی ساختارهای پیچیده گلدمن ساکس دارد.

سهام این بانک در دست چه کسانی هست؟

گلدمن ساکس شرکتی سهامی عام است و سهام آن در بورس نیویورک (NYSE) با نماد GS معامله می‌شود. اما پاسخ به اینکه سهام دقیقاً در دست چه کسانی است، جالبتر از چیزی است که فکر می‌کنید. برخلاف تصور عموم، هیچ فرد یا خانواده واحدی کنترل این بانک را در دست ندارد. بزرگترین سهامداران گلدمن ساکس عمدتاً نهادهای سرمایه‌گذاری بزرگی مانند گروه ونگارد (Vanguard)، بلک راک (BlackRock) و استیت استریت (State Street) هستند.

این یعنی بخش قابل توجهی از سهام این بانک به صندوق‌های بازنشستگی و سرمایه‌گذاران نهادی تعلق دارد که به نمایندگی از میلیون ها معلم، آتش‌نشان، کارمند دولت و افراد عادی سرمایه‌گذاری می‌کنند. همچنین حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد سهام به صورت مستقیم توسط مدیران، اعضای هیئت مدیره و کارکنان سابق بانک نگهداری می‌شود. یک نکته کلیدی این است که گلدمن ساکس برخلاف دوران اولیه خود، دیگر یک بانک خصوصی تحت کنترل خانواده‌های بنیانگذار نیست، بلکه یک شرکت عمومی پاسخگو به سهامداران نهادی بزرگ است.

این بانک آمریکایی در کجا ها شعبه دارد؟

وقتی صحبت از شعبه می‌شود، ذهن خیلی‌ها به ساختمان‌های بزرگ با صف‌های طولانی مشتریان عادی می‌رود، اما گلدمن ساکس یک بانک خرده‌پا (Retail Bank) نیست و شما نمی‌توانید برای باز کردن یک حساب شصت هزار تومانی به شعبه آن مراجعه کنید. مرکز جهانی این بانک، ساختمان مشهور ۲۰۰ وست استریت در محله مالی منهتن نیویورک است، همان ساختمانی که در فیلم‌های زیادی آن را پشت سر هم دیده‌اید.

در اروپا، مقر اصلی آن در لندن (فلیت استریت) قرار دارد و یکی از بزرگترین کارفرمایان مالی در بریتانیا محسوب می‌شود. در آسیا، سنگاپور، توکیو، شانگهای و هنگ‌کنگ میزبان دفاتر اصلی آن هستند. گلدمن ساکس در مجموع در بیش از ۳۰ کشور جهان دفتر عملیاتی دارد، اما نکته مهم این است که این دفاتر بیشتر شبیه به مراکز معاملاتی، اتاق‌های تبادل سهام، مشاوره به شرکت‌های بزرگ و مدیریت دارایی‌های ثروتمندان عمل می‌کنند، نه مانند یک بانک معمولی که از مردم عادی سپرده بگیرد.

گلدمن ساکس در کجا های سرمایه گذاری کرده است؟

سبد سرمایه‌گذاری گلدمن ساکس آنقدر گسترده است که فهرست کردن همه آن تقریباً غیرممکن به نظر می‌رسد. اما به شکل دسته‌بندی شده، مهمترین حوزه‌های سرمایه‌گذاری این بانک به چند بخش تقسیم می‌شود.

اول، تامین مالی و پذیرش شرکت‌های فناوری در بورس:

گلدمن ساکس نقشی کلیدی در عرضه اولیه سهام شرکت‌هایی مثل توییتر، اسنپ چت و حتی اوبر داشته است.

دوم، سرمایه‌گذاری در انرژی و زیرساخت:

از توربین‌های بادی در دریای شمال گرفته تا خطوط لوله گاز در ایالات متحده، رد پای این بانک دیده می‌شود.

سوم، بخش مراقبت‌های بهداشتی و داروسازی:

سهام شرکت‌هایی مانند فایزر و مدرنا همواره بخشی از پرتفوی سنگین آنها بوده.

چهارم، حوزه املاک لوکس تجاری:

بسیاری از برج‌های اداری مرکز شهر نیویورک، لندن و توکیو با سرمایه‌گذاری مشترک گلدمن ساکس ساخته یا خریداری شده‌اند.

نکته جالب اینکه این بانک همچنین بخشی از سرمایه خود را به استارتاپ‌های مالی در حوزه بیمه و اهراز هویت دیجیتال اختصاص داده که کمتر در اخبار معمولی به آن پرداخته می‌شود.

تاثیر این بانک بر اقتصاد جهانی؟

تاثیر گلدمن ساکس بر اقتصاد جهانی را نمی‌توان فقط با تراز مالی یا تعداد کارمندانش سنجید. شاید باورتان نشود، اما خیلی از اقتصاددانان ارشد و وزیران دارایی کشورهای مختلف، پیش از رسیدن به پست‌های دولتی در گلدمن ساکس کار می‌کردند. برای مثال، رابرت رابین، وزیر خزانه‌داری اسبق آمریکا، قبلاً مدیرعامل گلدمن ساکس بوده. یا ماریو دراگی، رئیس اسبق بانک مرکزی اروپا، در همین موسسه سابقه داشته.

این یعنی تصمیمات سیاسی و پولی در بزرگترین اقتصادهای جهان گاهی مستقیماً تحت تاثیر کسانی است که در این بانک تربیت شده‌اند. همچنین طی بحران مالی ۲۰۰۸، گلدمن ساکس یکی از بازیگران اصلی بود که هم متهم به ایجاد بحران شد و هم بعداً از بسته‌های نجات دولتی سود کلانی برد. حجم معاملات روزانه این بانک به تنهایی از تولید ناخالص داخلی خیلی از کشورها بیشتر است، بنابراین هر اقدامی در معاملات ارز، اوراق قرضه یا کالاهای اساسی، می‌تواند قیمت خوراک، سوخت و مسکن را در ایران، آلمان یا برزیل جابه‌جا کند.

اخبار و نظرات این بانک چقدر بر بازار های مالی تاثیر دارد؟

شاید باورکردنش سخت باشد، اما گاهی فقط انتشار یک یادداشت دو صفحه‌ای از تحلیلگران گلدمن ساکس می‌تواند قیمت نفت را تا پنج دلار بالا ببرد یا شاخص سهام یک کشور را دو درصد پایین بیاورد. دلیل این تاثیرگذاری افسانه‌ای سابقه تاریخی و دسترسی اطلاعاتی این بانک است.

گلدمن ساکس به دلیل حضور مستقیم در معاملات بزرگ و مشاوره به صدها شرکت، اطلاعات دست اولی از جریان پول و سرمایه دارد. از این رو، وقتی آنها اعلام می‌کنند که «قیمت طلا تا شش ماه آینده فلان مقدار می‌شود» یا «سهام شرکت تسلا بیش از حد ارزشگذاری شده» خیلی از سرمایه‌گذاران نهادی بدون چون و چرا بر اساس آن نظرات معامله می‌کنند.

به این پدیده «اثر گلدمن» می‌گویند. حتی روزنامه‌هایی مثل وال استریت ژورنال و بلومبرگ ساعتی پس از انتشار گزارش‌های این بانک، تحلیل‌های خودشان را بر مبنای آن تنظیم می‌کنند. این یعنی در عمل، یک تیم کوچک از تحلیلگران در نیویورک می‌توانند به تنهایی جریانی از پول را در سراسر جهان به حرکت درآورند.

گلدمن ساکس در زمینه ارز های دیجیتال چه فعالیت هایی کرده است؟

در ابتدا، مدیران گلدمن ساکس جزو بزرگترین منتقدان بیت‌کوین و ارزهای دیجیتال بودند و آنها را حبابی محض می‌نامیدند. اما غول سرمایه‌گذاری هرگز نمی‌تواند برای مدت طولانی از یک بازار پرسود دور بماند. از سال ۲۰۲۱، گلدمن ساکس مسیر خود را کاملاً تغییر داد و یک میز معاملاتی اختصاصی برای ارزهای دیجیتال راه‌اندازی کرد.

این بانک اکنون به مشتریان ثروتمند خود امکان می‌دهد تا در صندوق‌های سرمایه‌گذاری مرتبط با بیت‌کوین و اتریوم سرمایه‌گذاری کنند، بدون اینکه مستقیماً نیاز به خرید خود ارز داشته باشند. همچنین گلدمن ساکس یکی از اولین موسسات سنتی بود که در قراردادهای آتی بیت‌کوین و حتی توکن‌های غیرمثلی (NFT) به صورت آزمایشی شرکت کرد.

نکته جالب اینکه آنها در سال ۲۰۲۲ با بازارگردان‌های بزرگی مثل FTX وارد مذاکره شدند اما به دلیل مسائل قانونی، همکاری را نهایی نکردند. امروز دفتر ارزهای دیجیتال گلدمن ساکس با حدود ۳۰ کارمند تمام وقت، روزانه میلیون‌ها دلار معامله انجام می‌دهد و بسیاری این تغییر موضع را نشانه اصلی پذیرفته شدن بیت‌کوین در میان نخبگان مالی می‌دانند.

آینده این بانک سرمایه گذاری در چه مسیری است؟

با نگاهی به استراتژی‌های پنج ساله گلدمن ساکس، سه مسیر اصلی برای آینده این بانک مشخص می‌شود.

اول، تمرکز بر بانکداری دیجیتال و مصرف‌کننده:

آنها با خرید استارتاپ‌هایی مثل گرین اسکای (GreenSky) سعی دارند مستقیماً به مردم عادی وام‌های خرد و حساب پس‌انداز ارائه دهند، کاری که تا چند سال پیش برایشان تابو بود.

دوم، هوش مصنوعی و معاملات خودکار:

گلدمن ساکس به شدت روی الگوریتم‌های هوشمند برای پیش‌بینی بازار و اجرای خودکار معاملات سرمایه‌گذاری کرده، تا بتواند در برابر رقبایی مثل سیترادل و جین استریت رقابت کند.

سوم، تغییر به سمت انرژی سبز و پایدار:

این بانک متعهد شده تا سال ۲۰۳۰، بیش از ۷۵۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری در پروژه‌های دوستدار محیط زیست انجام دهد، از تولید هیدروژن سبز تا بازیابی باتری خودروهای برقی.

همچنین انتظار می‌رود نقش گلدمن ساکس در بازار اوراق قرضه کشورهای در حال توسعه کمتر نشود، اما با شفافیت بیشتری همراه باشد.

یک چیز قطعی است: این موسسه ۱۵۰ ساله قصد بازنشستگی ندارد و خود را برای انقلاب بعدی در سیستم پولی جهان آماده می‌کند، چه آن انقلاب در بلاکچین باشد، چه در هوش مصنوعی، چه در شکل جدیدی از سرمایه‌گذاری که هنوز به ذهن کسی نرسیده است.